สนามตะกร้อมาตรฐาน: ขนาดสนาม เส้นต่าง ๆ และความสูงตาข่าย

สนามตะกร้อมาตรฐานตามกติกาเซปักตะกร้อของ ISTAF ฉบับ 2024 มีขนาด 13.4 x 6.1 เมตร เหนือสนามต้องโล่งสูงอย่างน้อย 8 เมตร และรอบสนามต้องมีพื้นที่ว่าง 3 เมตรทั้งด้านข้างและด้านหลัง ตาข่ายกลางสนามสูง 1.52 เมตรสำหรับชาย และ 1.42 เมตรสำหรับหญิง บนพื้นสนามมีเส้นกลาง เสี้ยววงกลมรัศมี 0.9 เมตรที่ปลายเส้นกลาง และวงกลมเสิร์ฟรัศมี 0.3 เมตรฝั่งละหนึ่งวง

ตัวเลขชุดนี้เป็นของเกมทีมละ 3 คน หรือที่เรียกว่าเรกู ซึ่งเป็นรูปแบบที่คนไทยเห็นบ่อยที่สุด ISTAF ยังมีกติกาแยกสำหรับประเภทคู่ 2 คนและประเภท 4 คน ซึ่งใช้สนามขนาดเดียวกันแต่เส้นบนพื้นไม่เหมือนกัน รายละเอียดอยู่ในหัวข้อด้านล่าง ส่วนวิธีเล่นของทุกประเภท ตั้งแต่ใครได้เสิร์ฟ เซตละกี่แต้ม จนถึงฟาวล์ที่ทำให้เสียแต้ม อ่านได้ในกติกาตะกร้อ การเสิร์ฟ การนับแต้ม และฟาวล์ ข้อมูลทั้งหมดตรวจกับเอกสาร ISTAF ที่เผยแพร่บนเว็บไซต์ของสหพันธ์เมื่อ 6 ตุลาคม 2569

ขนาดสนามตะกร้อและระยะสำคัญ

เส้นและวงกลมบนสนามตะกร้อใช้ทำอะไร

• เส้นขอบสนาม ISTAF ให้ลากเส้นเข้าด้านในจากขอบของระยะ 13.4 x 6.1 เมตร ขอบนอกของเส้นจึงเป็นขอบสนามจริง ถ้าทาเส้นทับออกไปนอกระยะ สนามจะใหญ่เกินกติกาไปเท่าความกว้างของเส้น
• เส้นกลาง แบ่งสนามเป็นฝั่งละ 6.7 เมตร และเป็นแนวที่ตาข่ายตั้งอยู่ด้านบน
• เสี้ยววงกลม เป็นพื้นที่ยืนของผู้เล่นหน้าซ้ายและหน้าขวาในจังหวะเสิร์ฟ ตามคำนิยามในกติกา
• วงกลมเสิร์ฟ เป็นจุดยืนของเตกองหรือผู้เสิร์ฟ เพราะระยะ 3.05 เมตรจากเส้นข้างคือกึ่งกลางความกว้าง 6.1 เมตรพอดี วงกลมจึงอยู่กลางแนวกว้างของแต่ละฝั่ง

รายละเอียดว่าผู้เล่นต้องวางเท้าอย่างไรระหว่างเสิร์ฟ และอะไรนับเป็นฟาวล์ อยู่ในหมวดการเริ่มเล่นและการเสิร์ฟของกติกาฉบับเดียวกัน หน้านี้เน้นเฉพาะขนาดและเครื่องหมายบนพื้นสนาม

ความสูงตาข่ายตะกร้อและเสา

• ตาข่ายทำจากเชือกไนลอน ขนาดช่อง 6–8 เซนติเมตร ผืนกว้าง 0.7 เมตร และยาวไม่ต่ำกว่า 6.1 เมตร
• มีแถบข้างกว้าง 5 เซนติเมตรติดในแนวตั้งเหนือเส้นข้างทั้งสองด้าน และนับเป็นส่วนหนึ่งของตาข่าย
• ขอบบนและขอบล่างหุ้มด้วยเทปกว้าง 5 เซนติเมตรพับสองชั้น โดยมีสลิงร้อยผ่านเทปขึงเสมอปลายเสา
• เสาตั้งห่างเส้นข้างออกไป 0.3 เมตรในแนวเดียวกับเส้นกลาง รัศมีเสาไม่เกิน 4 เซนติเมตร และต้องแข็งแรงพอให้ตาข่ายตึง

ประเภทคู่และประเภท 4 คนใช้สนามต่างกันอย่างไร

ISTAF แยกกติกาเป็นสามฉบับตามจำนวนผู้เล่น ทั้งสามฉบับใช้สนาม 13.4 x 6.1 เมตร พื้นที่ว่างรอบสนาม 3 เมตร และความสูงตาข่ายเท่ากัน ความต่างอยู่ที่เส้นบนพื้นและจุดเสิร์ฟ

ถ้าสนามหนึ่งต้องใช้หลายประเภท ให้ทาเส้นตามแบบทีม 3 คนเป็นหลัก แล้วตรวจกับผู้จัดรายการว่ายอมให้มีวงกลมบนพื้นตอนแข่งประเภทอื่นหรือไม่ เพราะเอกสารกติกาไม่ได้เขียนกรณีนี้ไว้

ลูกตะกร้อที่ใช้กับสนามมาตรฐาน

ลูกเซปักตะกร้อตามกติกา ISTAF เป็นทรงกลม ทำจากเส้นใยสังเคราะห์สานหนึ่งชั้น มี 12 รูและ 20 จุดตัด ลูกของชายมีเส้นรอบวง 0.41–0.43 เมตรและหนัก 170–180 กรัม ลูกของหญิงมีเส้นรอบวง 0.42–0.44 เมตรและหนัก 150–160 กรัม รายการที่ ISTAF รับรอง เช่น เอเชียนเกมส์และซีเกมส์ ต้องใช้ลูกที่ผ่านการรับรองของ ISTAF

พื้นที่ทั้งหมดที่ต้องเตรียม และใช้สนามแบดมินตันแทนได้ไหม

เมื่อรวมพื้นที่ว่าง 3 เมตรรอบสนาม พื้นที่ทั้งหมดจะเป็น 19.4 x 12.1 เมตร หรือประมาณ 235 ตารางเมตร และเพดานหรือคานต้องอยู่สูงจากพื้นอย่างน้อย 8 เมตรตลอดพื้นที่สนาม

สนามตะกร้อมีกรอบนอกเท่ากับสนามแบดมินตันประเภทคู่พอดี จึงใช้กรอบเดียวกันได้ แต่รายละเอียดอื่นไม่ตรงกันทั้งหมด รายละเอียดเส้นทุกเส้นของฝั่งแบดมินตันอยู่ในขนาดสนามแบดมินตัน เส้นสนาม และความสูงเน็ต

สรุปคือใช้กรอบสนามแบดมินตันเป็นขอบสนามตะกร้อได้ แต่ต้องเพิ่มเส้นกลางกับวงกลม ย้ายเสาออกนอกเส้นข้าง เปลี่ยนเป็นตาข่ายตะกร้อ และปรับความสูงสำหรับทีมหญิง เส้นเดิมของแบดมินตันที่เหลืออยู่บนพื้นอาจทำให้ผู้เล่นสับสน จึงควรใช้สีต่างกันให้ชัด

ตีเส้นสนามตะกร้อ: เช็คลิสต์ก่อนใช้งาน

1. เช็คพื้นที่รวม ต้องมีพื้นที่อย่างน้อย 19.4 x 12.1 เมตร และไม่มีคานต่ำกว่า 8 เมตรเหนือสนาม
2. ตีกรอบ 13.4 x 6.1 เมตร แล้วทาเส้นเข้าด้านใน วัดเส้นทแยงมุมทั้งสองเส้นให้เท่ากัน
3. ตีเส้นกลาง ที่ 6.7 เมตรจากเส้นหลังแต่ละฝั่ง กว้าง 2 เซนติเมตร
4. วาดเสี้ยววงกลม รัศมี 0.9 เมตร โดยตั้งจุดหมุนที่จุดที่เส้นกลางชนเส้นข้างทั้งสองข้าง
5. วาดวงกลมเสิร์ฟ จุดศูนย์กลางห่างเส้นหลัง 2.45 เมตร และห่างเส้นข้าง 3.05 เมตร รัศมี 0.3 เมตร
6. ตั้งเสา ห่างเส้นข้างออกไป 0.3 เมตรในแนวเส้นกลาง แล้ววัดความสูงตาข่ายที่กลางสนามตามประเภทชายหรือหญิง

สนามตะกร้อมีตัวเลขตายตัวทุกจุด ต่างจากฟุตบอลที่กติกาเปิดเป็นช่วงกว้างยาว ถ้าอยากเห็นความต่างนี้ อ่านขนาดสนามฟุตบอลมาตรฐานแต่ละรูปแบบ ส่วนการแข่งขันในประเทศไทย ให้ตรวจระเบียบของผู้จัดรายการ เช่น สมาคมกีฬาตะกร้อแห่งประเทศไทย ประกอบด้วย

คำถามที่พบบ่อยเรื่องสนามตะกร้อ

ขนาดสนามตะกร้อกว้างยาวเท่าไหร่

ยาว 13.4 เมตร กว้าง 6.1 เมตร ตามกติกา ISTAF ฉบับ 2024 ใช้ขนาดเดียวกันทั้งประเภททีม 3 คน ประเภทคู่ และประเภท 4 คน

ตาข่ายตะกร้อสูงเท่าไหร่

ที่กลางสนาม ชายสูง 1.52 เมตร หญิงสูง 1.42 เมตร ส่วนที่เสาชายสูง 1.55 เมตร หญิงสูง 1.45 เมตร

วงกลมเสิร์ฟตะกร้ออยู่ตรงไหน

อยู่ฝั่งละหนึ่งวง จุดศูนย์กลางห่างเส้นหลัง 2.45 เมตร และห่างเส้นข้าง 3.05 เมตร รัศมี 0.3 เมตร

สนามตะกร้อต้องสูงแค่ไหน

พื้นที่เหนือสนามต้องโล่งจากสิ่งกีดขวางอย่างน้อย 8 เมตร วัดจากพื้นสนาม

ตัวเลขทั้งหมดเทียบกับเอกสารกติกา ISTAF ฉบับ 2024 เมื่อวันที่ 6 ตุลาคม 2569